Kilis Hakkında Genel Bilgiler?

Yüzölçümü 1.521 km2 olan Kilis, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ nde, Hatay-Maraş oluğu ile  Fırat ırmağı arasında uzanan Gaziantep Platosu’ nun güneybatı kısmında, Türkiye – Suriye sınırı boylarında 36 K enlemi ve 37  D boylamı değerleri arasındadır. Şehir bu konumuyla Akdeniz ve Güneydoğu bölgeleri arasındaki geçiş kuşağı üzerinde bulunur.

Kilis’te, geçen yıl Suriye’den roket mermisi atılması sonucu zarar gören 464 yıllık Canbolat Tekye Camisi’nin aslına uygun restorasyonu yapılıyor. Osmanlı’nın Kilis Sancak Beyi Canbolat Bey tarafından Tekke Mahallesi’nde 1553’te yaptırılan Canbolat Tekye Camisi, kente geçen yıl 24 Nisan’da atılan roket mermilerinden birinin isabet etmesi sonucu zarar gördü. Fırat Kalkanı Harekatı ile roket mermilerinin atıldığı bölgenin DEAŞ’lı teröristlerden arındırılmasının ardından, Gaziantep Vakıflar Bölge Müdürlüğünce camide restorasyon çalışması başlatıldı. Burada 40 kişilik ekiple tarihi dokuya uygun yürütülen restorasyon çalışmaları kapsamında, avludaki medrese hücreleri, cami yanındaki türbe ve mezar taşları da onarılıyor. Camide kurulan iskele sistemiyle, kubbedeki motifler ve yazılar, aralarında 6 kadının da bulunduğu nakkaşlar tarafından gün yüzüne çıkarılıyor. Osmanlı’nın Kilis’teki ilk eserlerinden Canbolat Tekye Camisi’ndeki restorasyon çalışmalarının gelecek yıl temmuzda tamamlanması hedefleniyor. ( Rıdvan Korkulutaş – Anadolu Ajansı )

Ortalama yüksekliğinin fazla olmadığı (680 metre) bölgenin değişik kısımları arasında büyük yükselti farkları bulunmamaktadır. Genel durumu bozan küçük istisnalar göz önüne alınmadığında bölge; kuzeybatı, kuzey ve kuzeydoğudan daha yüksek kısımlarla çevrili korunmuş bir güney yamaç özelliği gösterir.
1995 yılında il statüsüne kavuşan Kilis’ in sınır hattı, güneyden Türkiye – Suriye sınır, batı ve kuzey batıda Gaziantep-İslahiye, kuzey ve kuzeydoğudan Gaziantep merkez ve doğuda Gaziantep- Oğuzeli ilçeleriyle çevrilidir.
(Kaynakça : 1994 Kilis Yöresinin Coğrafyası-Kilis Kültür Derneği genel yayını kkeş KESİCİ, 1987 Türkiye Coğrafyası-Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayını  Talip YÜCEL, 1972 Gaziantep Yöresinin Fiziki Coğrafyası-D.T.C.F Coğ.Arş. Der. Ejder KALELİOĞLU  )

İklim

İKLİM ÖZELLİKLERİ: Kilis ilinin iklimi genel karakterleri itibariyle Akdeniz iklimi içerisinde kalır. Akdeniz iklim bölgesi, Akdeniz havzasının genel atmosfer dolaşımı içerisindeki yeri gereği yazın çoğunlukla tropikal; kışın ise kutupsal hava kütleleri gibi birbirinden farklı özellikler gösteren hava kütlelerinin tesirinde kalır. Yazın oldukça etkili olan ve tarihi devirlerden beri Eteziyen olarak tanınan hava hareketi; yörede etkili olmadan önce, Akdeniz üzerinden geçerken az da olsa nem kazanıp, Amanos dağlarını geçerken soğuduğundan bu devrede sıcak ve nisbi nemi düşük olan ilde, serin – nemli etkisiyle bilinir ve garbi olarak adlandırılır. Akdeniz iklimi (tropikal) ile karasal iklimin kesiştiği yerde bulunan Kilis ve yöresinde, söz konusu iklim kuşaklarının özellikleri egemendir. Bu yapı; biri sıcak-kuru diğeri serin nemli olmak üzere farklı klimatolojik özellik içerir.  Kilis yöresi, ikliminin asıl karakterlerini belirleyen dinamik koşullar üzerinde az çok değişikliğe yol açan coğrafi faktörler yönünden ise şöyle bir durum dikkati çeker. Kilis ili konumu gereği Akdeniz kıyı bölgesi ile Güneydoğu Anadolu bölgesi arasında yer alır. Kışın Akdeniz’den doğuya doğru hareket eden hava kütleleri, Amanos dağları engelini aşarak Hatay-Maraş grabeni üzerinde alçalırlar. Daha az etkili olmakla birlikte Kurt dağları üzerinde yerden yükselir ve gittikçe alçalarak Kilis ovasına ulaşırlar. Bu hareketler esnasında hava kütleleri geçtikleri yerlerin yükseltileri ve denizden uzaklıkları ile orantılı olarak nemlerini ve nispeten özelliklerini kaybederler. Kilis’te en sıcak ve en soğuk ay ortalaması arasındaki fark; Akdeniz kıyısındaki istasyonlarda 20 derecenin altında iken, Akdeniz’e yaklaşık kuş uçuşu 60 – 80 km uzaklıkta olan Kilis’te 32’6 derecedir. Kilis ilinin etkilendiği denizle arasında az bir meşale bulunmasına karşılık, nispeten yüksek dağ kütlelerinin ayırıcı etkisi nedeniyle deniz etkisinin, denize uzaklığıyla orantılı olarak hissedilmediği görülür.

Bitki Örtüsü

Kilis’te yaklaşık 7600 hektarlık saha ormanlarla kaplıdır. Zeytin ve bağcılık başlıca tarım ürünleridir. Ayrıca bitki örtüsünde kızılçam, kermez meşesi, palamut meşesi, pınar meşesi, tespih ağacı, ardıç, sakız ağacı, melengiç, antepfıstığı ve sumak yer alır.

Fauna

Hayvancılık KİLİS’TE KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK Kilis’in coğrafik yapısı ve geniş meraları göz önüne alındığında, ucuz maliyetli ve kaliteli hayvancılık için önemli potansiyele sahip olduğu görülmektedir. İldeki meraların büyük çoğunluğu düşük verimli olup, küçükbaş hayvancılık açısından daha uygundur (Alkan, 2010). zellikle koyun ve keçi yetiştiriciliği, ilde yapıla bilecek en ucuz maliyetli hayvancılıktır. Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin Türkiye ekonomisinde özel bir önemi vardır.Toplam et üretiminin % 24,75’i,süt üretimini % 12,35’i, deri üretimini %63,18’i koyun ve keçiden sağlanır. İlde Küçük baş hayvan toplamda 141520 adettir. Koyun 71550 Keçi 69970 adettir.(Kaynak: 2012 DAKA Küçük Baş Hayvancılığı Raporu) İlin kendine has ırkı olan Kilis keçisi de süt verimi bakımından çok önemli bir ırktır. Kilis keçisinin özeliği. Sütçü bir ırktır. Süt keçiciliği yapan üreticiler tarafından büyük rağbet görmektedir. Diğer keçi ırklarına göre daha verimli süt veren bir ırktır. .(Kaynak: 2012 DAKA Küçük Baş Hayvancılığı Raporu)            KİLİS’TE, KÜMES HAYVANCILIĞI            Kilis’te, 2012 yılı kümes hayvancılığı istatistikleri sonuçlarına göre ilk sırada tavuk yer alıyor. 2012 yılında Kilis’te mevcut kümes hayvanı, 150 bin baş et tavuğu, 83 bin baş yumurta tavuğu, 3 bin 200 baş hindi, 860 baş kaz ve 310 baş ördek bulunurken, toplam kümes hayvanı sayısının 237 bin olduğu belirlendi.(Kaynak: 2012 Yılı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri) KİLİS’TE BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK Kilitse toplam 4.915 adet büyük baş hayvan bulunmaktadır. Bunlarında %80 süt üretimi için yetiştirilmektedir. (Kaynak: 2013 GAP TEYAP Raporu)

Ekonomik Yapı

KİLİS EKONOMİSİ Kilis’in sanayisinin en belirgin özelliği tarımsal ve hayvansal kaynak potansiyeline yönelik olmasıdır. İlimizin tarımında önemli bir yer tutan zeytin, üzüm ve buğday ürünleri aynı zamanda imalat sanayinde; pekmez, alkol, zeytinyağı ve bulgur üretim tesislerinde girdi olarak kullanılmaktadır. zellikle üzüm ve zeytin, Kilis’e katma değer kazandıran iki önemli ürüngrubunu oluşturmaktadır.   Üretim Miktarı (Yıllık) Üzüm Üretimi 75.000 Ton Zeytin Üretimi 46.000 Ton Antep Fıstığı Üretimi 2.000 Ton Biber (Salçalık) Üretimi 11.000 Ton Pul Biber Üretimi 1.000 Ton Suma Fabrikası 30.000 Ton (Yıllık İşlem Kapasitesi) İhracat – 2011: 31.000.000 USD İthalat  – 2011: 42.000.000 USD Bin kişi başına düşen otomobil sayısı: 58 ( Türkiye ortalaması: 109 ) İşsizlik Oranı – 2010: % 10.1 ( Türkiye Ortalaması: 11.9 ) KİLİS ORGANİZE SANAYİ BLGESİ Kilis Organize Sanayi Bölgesi 90 hektarlık alana kurulmuştur. En küçüğü 4.762 m², en büyüğü 42.818 m² alanlarda olmak üzere toplam 37 sanayi parseli mevcuttur. Parseller müteşebbislere 1996 yılından itibaren tahsis edilmeye başlanmıştır. SANAYİ PARSELLERİ Tahsisi yapılmış olan sanayi parsellerinde ki toplam yatırımcı firma sayısı 36 olup, Bu yatırımcılardan 26 tanesi faaldir. Faal durumda olan fabrikalarımızda istihdam edilen toplam işçi sayısı 781’dir. Bölgemiz geçmiş yıllara kıyasla istikrarlı olarak büyümeye ve gelişmeye devam etmektedir. BLGEMİZDE FAALİYETTE OLAN FİRMALARIN SEKTRLERE GRE DAĞILIMI Sektör Firma Sayısı Gıda Sanayi 9 Dokuma ve Giyim Sanayi (Tekstil) 8 Pilastik Sanayi 3 Dekorasyon Sanayi 2 Bahçe Mobilyaları 1 Diğer 3 Toplam Firma Sayısı 26 Kilis’te OSB alanı dışında da sanayi tesisleri bulunmaktadır. Bu tesislerde; pekmez, zeytinyağı, bulgur, döğme, biber, tahin-helva, suma (saf alkol), plastik ambalaj çantaları, sabun, yorgan, hazır yemek üretilmekte ayrıca 39 adet zeytinyağı fabrikası bulunmaktadır. KİLİS OSB İLAVE (TEVSİİ) ALANI Yer Seçim Komisyonu tarafından incelenen 300 hektarlık alanın ilk etapta 100 hektarı yatırım programına alınmış olup, 100 hektarlık alanın KİLİS OSB İlave alan olarak kesinlik kazanması için “Gözlemsel Jeolojik Etüt Raporu” hazırlamış, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına onaylanması için sunulmuştur. Ayrıca kamulaştırma çalışmaları devam etmektedir. Kamulaştırma işlemleri ile beraber 100 hektarlık alanın İmar planı çalışmalarına da başlanılmıştır. KİLİS POLATELİ TEKSTİL OSB Kilis İli Polateli İlçesi sınırları içerisinde, Gaziantep İli ile ortaklaşa OSB kurmak amacıyla Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na başvuruda bulunulmuştur. Bölge Polateli İlçesi sınırları içerisinde bulunan Maliye Hazinesine ait arazi üzerinde kurulacaktır. Kilis İli sınırları içerisinde 35.000 dönüm ve Gaziantep İli sınırları içerisinde 11.000 dönüm olmak üzere toplam 46.000 dönüm üzerinde Polateli – Şahinbey Tekstil OSB kurulacaktır. Yeni oluşacak olan bu OSB alanı için talep toplanmış ve toplanmaya devam etmektedir. Şu ana kadar toplam 1.200 adet firmanın 230.000 dönüm talep alınmıştır. “Polateli Şahinbey Tekstil Organize Sanayi Bölgesi Sanayiciler Derneği” kurulmuştur.

Kilis İlçeleri

Elbeyli : İlçemiz Köy statüsünde iken 1995 Yılında Kilis’in İl olması ile İlçe ve Belediye statüsüne kavuşmuştur. İlçemizin nüfusu 2013 yılında yapılan ADNK Sistemine göre toplam nüfus 6.491 ’dır. ilçe Merkez nüfusu 2.020 ve Köy nüfusu 4.471 dir. İlçeye bağlı 23 köy ve ilçede 4 mahalle vardır.

Musabeyli : İlçemiz Köy statüsünde iken 1995 Yılında Kilis’in İl olması ile İlçe ve Belediye statüsüne kavuşmuştur. İlçemizin nüfusu 2013 yılında yapılan ADNK Sistemine göre toplam nüfus 13.775 ’dır. ilçe Merkez nüfusu 1.102 ve Köy nüfusu1 2.673 dir. İlçeye bağlı 46 köy ve ilçede 3 mahalle vardır.

Polateli : İlçemiz Köy statüsünde iken 1995 Yılında Kilis’in İl olması ile İlçe ve Belediye statüsüne kavuşmuştur. İlçemizin nüfusu 2013 yılında yapılan ADNK Sistemine göre toplam nüfus 5.431 ’dır. ilçe Merkez nüfusu 1.096 ve Köy nüfusu 4.335 dir. İlçeye bağlı 16 köy ve ilçede 5 mahalle vardır.

Kilis Ulaşımı

Karayolu : İlimize Karayolu ve havayolu ile Ulaşılabilir. Gaziantep’e 50 Km Hatay iline ise 123 km uzaklıktadır. En yakın Havaalanı Gaziantep’tedir. Havaalanının İlimize uzaklığı 40 km’dir. Ulaşım Noktası Mesafe (km) Kilis Gaziantep 63 Kilis Kahramanmaraş 139 Kilis Osmaniye 157 Kilis Adana 242 Kilis Hatay 147 Kilis Musabeyli 33 Kilis Elbeyli 35 Kilis Polateli 20 Kilis Yavuzlu 15 Kilis İslahiye 70 (Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü) Ulaşım Karayolu Otogar Tel: 0 (348) 813 21 12 Otobüs Firmaları Çayırağası VIP Mersin, İstanbul, Ankara, Bursa, İzmir, Antalya, Adana, Gaziantep, İzmit, Balıkesir, Uşak, Konya, Eskişehir ve Kütahya Tel: 444 00 27 Metro İstanbul,İzmir, Bursa, Balıkesir Tel: 444 34 55 Sev-Tur İslahiye, Osmaniye, Adana, İskenderun, Kırıkhan, Hatay Tel: 0348-814 20 93 Özgür-Tur Gaziantep Tel: 0348-813 21 12 Havayolu En yakın Havaalanı Gaziantep’tedir. Kilis’e uzaklığı 40 kilometredir. Arota Seyahat Acentası Tel: 0348-813 81 09

Kilis Yeryüzü Şekilleri ve Bilgileri

Kilis Ovası : [Ova] , Kilis ovası Afrin vadisi doğusunda ve Yavuzlu köyü çevresindeki düzlükler ile Balık ve Sinnep suları arasındaki dar alanlı düzlükler dışında sahanın tamamını işgal etmektedirler.

Kaynak:https://kilis.ktb.gov.tr/TR-61652/genel-bilgiler.html

https://www.ilimiz.net/ildetay/79-kilis-ilimiz.html