Erzincan Hakkında Genel Bilgiler?

Doğu Anadolu Bölgesinde Yukarı Fırat bölümünde yer alan Erzincan; doğuda Erzurum, batıda Sivas, güneyde Tunceli, güneydoğuda Bingöl, güneybatıda Elazığ-Malatya, kuzeyde Gümüşhane-Bayburt ve kuzeybatıda Giresun ile çevrilidir. Erzincan İli genellikle dağlar ve platolarla kaplıdır. Güneybatıdan Munzur, kuzeybatıdan Refahiye dağları İl alanına girer. Doğudan Erzurum’ dan gelerek, batıya doğru uzanan Karasu ve Kop dağları, İl alanını derinlemesine aralarında geniş düzlükler bırakacak şekilde böler. İlin en yüksek noktasını Kesiş Dağları ( 3549 metre ) oluşturmaktadır. Dağlar arasındaki çukurlarda yer alan ovalar ve düzlükler boğazlarla birbirine bağlanmış durumdadır. Doğu Anadolu’nun, Yukarı Fırat bölümünde yer alan Erzincan Ovası, doğu-batı yönünde uzanır. Erzincan Ovası, Doğu Anadolu Bölgesinin kuzeyindeki tektonik kökenli çöküntü alanı dizisinin batıdaki ilk ovasıdır. Doğuda Sansa Boğazıyla Tercan Ovasına bağlanır. Kalın bir alüvyon tabakası ile örtülü olan bölgenin en geniş ovası Pekeriç Ovasıdır. Doğuda Sansa Boğazıyla Tercan Ovasına bağlanır. Munzur ve Dumanlı gibi dağların yüksek kesimlerinde geniş yaylalar yer almaktadır. İl topraklarının Refahiye dışındaki kesiminin sularını Karasu toplar. Karasu, Kemaliye İlçesinde Kadıgölü suyu ile Miran suyunu aldıktan sonra, İlçenin güneydoğusunda Başpınar yakınlarında Elazığ İl sınırına girer. Karasu Irmağı, 43,8 m3/sn ile 1320 m3/sn arasında değişen bir debiye sahiptir.
Erzincan, genel olarak karasal iklim özelliklerine sahiptir. Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Elazığ ve Malatya dışındaki diğer tüm İllerden, daha ılıman bir iklimi vardır.

Erzincan İlçeleri

Üzümlü : Tarihi İpek Yolunun ve günümüzde E80 karayolunun üzerinde bulunan Üzümlü, Erzincan’a 23 km uzaklıkta yer almaktadır. Üzümlü İlçesi ile Erzincan arasında ulaşım karşılıklı otobüs seferleriyle sağlanmaktadır. İlçenin nüfusu 11603′ tür.

Çayırlı : Erzincan şehir merkezinin 114 km doğusunda bulunan Çayırlı’ ya D-100 karayolu ile ulaşılmaktadır. Çayırlı ile Erzincan arasında ulaşım karşılıklı otobüs seferleriyle sağlanmaktadır. İlçenin nüfusu 9717′ dir.

İliç : Erzincan’ ın şirin ilçelerinden biridir. İliç ile Erzincan arasında ulaşım karşılıklı otobüs seferleriyle sağlanmaktadır. İlçenin nüfusu 7367′ dir.

Kemah : Şehir merkezine 48 km uzaklıktadır. Kemah ile Erzincan arasında ulaşım karşılıklı otobüs seferleriyle sağlanmaktadır. İlçenin nüfusu 7302′ dir.

Kemaliye : Kemaliye, Erzincan şehir merkezine 194 km mesafede bulunmaktadır. İlçenin Eğin olan ismi 1922 yılında ” Kemaliye ” olarak değiştirilmiştir. Kemaliye ile Erzincan arasında ulaşım karşılıklı otobüs seferleriyle sağlanmaktadır. İlçenin nüfusu 5044′ tür.

Tercan : Eski bir tarihe sahip olan Tercan, E-80 karayolu üzerinde Erzincan’ a 90 km uzaklıktadır. Tercan ile Erzincan arsında ulaşım karşılıklı otobüs seferleriyle sağlanmakta olup, ayrıca E80 karayolundan geçen şehirlerarası otobüslerle de ulaşım sağlanabilmektedir. İlçenin nüfusu 18549′ tur.

Refahiye : Refahiye, şehir merkezine 71 km uzaklıkta, Erzincan-Sivas karayolu (D100 ) üzerinde yer almaktadır. Refahiye ile Erzincan arasında ulaşım karşılıklı otobüs seferleriyle sağlanmakta olup, ayrıca D100 karayolundan geçen şehirlerarası otobüslerle de ulaşım sağlanabilmektedir. İlçenin nüfusu 10.988′ dir.

Otlukbeli : Eski adı Karakulak olan Otlukbeli, Erzincan’ a 142 km Uzaklıktadır. Otlukbeli ile Erzincan arasında ulaşım karşılıklı otobüs seferleriyle sağlanmaktadır. İlçenin nüfusu 2533′ tür.

Erzincan Ulaşımı

Havayolu : Şehir merkezine 7 km uzaklıkta bulunan Erzincan havaalanı, 1988 yılında hizmete açılmıştır. Haftanın her günü veya haftanın bir kaç günü, Türk Hava Yollarına ( THY ) ve Anadolu Jet’ e bağlı İstanbul, İzmir, Antalya ve Ankara uçak seferleri yapılmaktadır. Türk Hava Yollarının yanı sıra Sun Express’ le İstanbul, İzmir uçuşları gerçekleştirilmektedir. Şehir içi merkezi ile havaalanı arasında ulaşım belediye otobüsü hattıyla ve taksilerle yapılmaktadır. Erzincan Havaalanı 2013 yılında Bakanlar Kurulu Kararıyla çıkarılan yolcu giriş çıkış Havayolu hudut kapısı ilan edilmiş olup, yurt dışı uçuşlarına açılmıştır. Havaalanı Telefon no: 0446-2262106′ dır.

Karayolu : Erzincan’ ın karayolu uzunluğu 853 km’ dir. İlin doğu-batı istikametinde bulunan uluslararası karayoluyla Erzurum ve Sivas illerine, kuzey yönündeki standart karayolu ile Karadeniz’ e, Pülümür-Tunceli üzerinden güney illerine ulaşılmaktadır. Yolcu taşımacılığı, otobüs şirketleri ile İl üzerinden geçiş yapan otobüs firmalarınca sağlanmaktadır. Terminale şehir içi belediye otobüs hattıyla ulaşmak mümkündür. Erzincan ile Ankara arası 681 km, Erzincan ile İstanbul arası 1049 km olup, ulaşım karşılıklı şehirlerarası otobüslerle sağlanmaktadır. Erzincan Otobüs Terminali Erzincan’ ın doğusunda Erzurum yolu üzerinde olup; Şehre uzaklığı yaklaşık 6 km’ dir. Erzincan Şehirlerarası Otobüs Terminali telefon no: 0446-2141603′ tür.

Demiryolu : Türkiye’ de demiryolu hizmetleri TCDD tarafından yürütülmektedir. Demiryollarında yolcu ulaşımı Doğu Ekspresi ve Erzurum Ekspresi ile sağlanmakatdır. Yük taşımaları ise yük treni ile sağlanmaktadır. Tren garına şehir içi belediye otobüs hattıyla ulaşmak mümkündür. Erzincan Tren Garı Telefon no: 0446-2233403′ tür.

Erzincan Yeryüzü Şekilleri ve Bilgileri

Karasu Irmağı : [Nehir] , Erzincan’ ın en büyük ve en önemli akarsuyu Fırat Irmağının en önemli kaynağını oluşturan Karasu Irmağıdır. Karasu Irmağı, 43,8 m3/sn ile 1320 m3/sn arasında değişen bir debiye sahiptir.

Esence ( Keşiş ) Dağları : [Dağ] , Erzincan, genellikle dağlar ve platolarla kaplıdır. İlin en yüksek noktası 3 bin 549 metre ile Esence ( Kesiş ) Dağlarıdır.

Erzincan Tarihçesi

Erzincan’ın İlkçağ tarihi hakkında esaslı bilgiye henüz sahip değiliz. Ne varki tarihçiler ikinci bin yıl da, bu yörede, hurrilerin yaşadığını, ikinci bin yılın ilk yarısı başlarında da Hayaslılarla Azzilerin hüküm sürdüğünü kaydetmektedir.
Anadolu’da M.Ö. 1050- 1180 tarihleri arasında Hattuşaş’ı merkez yaparak büyük bir imparatorluk kuran Hititler yakın doğuyu egemenlikleri altına almışlardır. Şüphesiz ki Erzincan’da Hititlerin yönetimi altında idi. Anadolunun çeşitli yerlerinde yapılan kazılarda Hititlere ait çeşitli eserler ortaya çıkarılmıştır. Erzincan ve yöresinde Hititlere ait bir yerleşim merkezine rastlanmamışsa da, bu yörenin Hitit egemenliği altında kaldığından da hiç şüphe yoktur.
Doğu Anadolu’da kurulan ilkçağ devletlerinden biri de Urartulardır. M.Ö.900 yıllarında kurulan bu devlet Vanı2 (Tuspa) başkent yapmış, sınırlarını Hazar Denizinden Malatya’ya, kuzeyde Erzurum-Erzincan’dan güneyde Halep-Musul’a kadar genişletmiştir.
Erzincan yakınlarında Altıntepe’de Prof Dr. Tahsin ÖZGÜÇ tarafından yapılan kazıda (1953) Urartular’a ait bir çok eser çıkarılmış, bu yörenin Urartu egemenliği altında kaldığı kanıtlanmıştır.
Çeşitli saldırılara maruz kalan Urartu şehirleri, teker teker tahrip edilirken Medler’in Anadolu’yu istilası sırasında M.Ö. 600 yıllarında tamamen ortadan kaldırılmıştır. Erzincan ve yöresi, Urartular’ı yenerek Anadolu’yu istilaya başlayan Med’lerin (M.Ö. 612) eline geçti. Med Krallığı’nın Kyaksar döneminde Lidyalılar’la yapılan savaşlar, muhtemelen Erzincan ve civarında cereyan etmiştir. Bu yöreler M.Ö.550 tarihlerinde Persler’in eline geçmiştir.
Hititler’in Anadolu’yu istila ettikleri sırada, İran yaylasını da Persler ele geçirdiler. Persler’in yükselişi daha çok Ciroz (550-530), Kampis (530-520) dönemlerine raslar. Bu dönemde Erzincan ve çevresinde Persler’in eline geçer. Persler’den sonra Anadolu Makendonyalılar’ın eline geçmiştir.
Roma ordusu M.Ö.70 tarihinde Doğu Anadolu’yu ele geçirmeye başlıyarak Elazığ yöresindeki Safen (Harput) Kralığı’nı yıktıktan sonra, Tigran Ordusunu da yenilgiye uğratmıştır. Bu sırada (M.Ö. 68) Pontuslular da Erzincan yörelerinde Roma üstünlüğüne son vermişlerdir. İran ile Bizans arasında sürekli savaşlara sahne olan Erzincan ve yöresi, en son Bizans imparatoru Heraklius tarafından 629 tarihinde yenilgiye uğratılan İran’dan geri alındı.
Halife Hz. Osman (644-656) zamanında Habib bin Mesleme 35/655 senesinde Erzincan ve yöresini ele geçirerek, bu bölgeyi tamamen Müslümanların yönetimine kattı. Erzincan ve yöresi Abbasiler döneminde de çeşitli saldırılara maruz kaldı. Halife Mütevekkil Alallah (847-861) döneminde Malatya Valisi Ömer bin Abdullah, Arapgir, Eğin, Kemah, Erzincan ve Trabzon kentlerini Bizanslılar?dan geri aldı. (859) Böylece Erzincan tekrar Arapların hakimiyetine geçti.
Türklerin Anadolu’ya akınlar yaptığını daha önce belirtmiştik. Fakat, Türklerin Anadolu’yu vatan edinmeleri genel kanaate göre Malazgirt (1071) zaferinden sonradır. Malazgirt zaferi kazanılınca Alparslan, Karasu ve Çatlı nehirleri vadilerinin fethine Mengücek Ahmet Gazi’yi görevlendirmiştir.
Alparslan’ın komutanlarından olan Mengücek Ahmet Gazi, Erzincan, Kemah, Divriği ve Şebinkarahisar yörelerini hakimiyeti altına aldı. Kemah’ı merkez yaptı. Ahmet Gazi’nin ölümü üzerine (1114) yerine oğlu İshak Bey geçti. Bu beyliği uzun süre yöneten İshak Bey ölünce (1124) yerine Melih Mahmut geçti. İshak Beyin oğulları onu tanımayınca, Mengücek devleti parçalandı. Kemah Melih Mahmut’a Erzincan Davut Şah’a, Divriği’de Süleyman Şah’a düştü. Davut Şah’ın öldürülmesi üzerine (1151) Erzincan’a 13 yıl Süleyman Şah’a sahip olmuş; Davut Şah’ın oğlu Fahrettin Behram Şah (1165) yılında babasının tahtında oturunca, Mengücek Beyliği tekrar güçlenmiştir. Fahrettin Behram Şah, Kılıçarslan’ın damadı olması da göz önünde bulundurulursa, Mengücek Selçuklu münasebeti daha iyi anlaşılır.
Behram Şah zamanında, Erzincan çok ilerlemiş, ticaret ve sanayi gelişmiştir. Zelzeleler sebebi ile o dönem ait eserler maalesef günümüze ulaşmamıştır. Behram Şah 1225 tarihinde Erzincan’da ölmüş, aşağı Urla (Ula) köyünde defnedilmiştir.
Behram Şah ölünce yerine oğlu Davut Şah geçti. 1228 tarihinde Selçuklu sultanı Alaaddin Keykubat Erzincan ve Kemah’ı işgal ederek Mengücek Beyliğine son verdi. Alaaddin Keykubat ile Celalettin Harzem Şah arasında Erzincan yakınlarında, Yassı-Çemen denilen yerde 1230 tarihinde savaş oldu ve Celalettin Harzem Şah yenildi. Alaattin Keykubat’ın ölümü (1237) üzerine, yerine oğlu II. Gıyasettin Keyhüsrev geçti. Onun zamanında devlet Moğolların istilasına uğradı. 1240 tarihinde Erzurum’u işgal eden Moğollar Erzincan’ı geçerek 1243 tarihinde Kösedağ savaşında Anadolu Selçuklu Devletini hezimete uğrattı. Böylece Erzincan ve yöresi İlhanlıların eline geçti. İlhanlılar yöreyi beylerle (Vali) yönettiler. Timur-Taş Bey Mısır’a kaçarken yerine Alaaddin Eretna’yi bıraktı.
Timur-Taş’ın Mısır’a sığınmasından sonra valiliğe gelen Alaaddin Eretna ilhanlı hükümdarı Ebu Sait Bahadır Han’ın ölümü (1335) üzerine İlhanlılarla olan bağını keserek görünüşte Celayırlı Hükümdarı Büyük Şeyh Hasan Han’a bağlı kalarak bağımsızlığını ilan etti.
Bir ara Çoban Oğulları Hükümdarı Küçük Şeyh Hasan, Erzincan ve yöresi kendi beyliğine kattıysa da 1338’de Memluk Sultan Nasreddin Muhammed’in yardımı ile Erzincan ve yöresi Küçük Şeyh Hasan’dan kurtuldu. Erzincan bu beylik döneminde de el değişmiştir. Alaaddin Eratna 1352’de öldükten sonra yerine oğlu Gıyasettin Mehmet getirildi. Çıkan anlaşmazlıklar sonunda Erzincan bağımsız olarak, Burak Bey’e bırakıldı. Sırası ile Ahi Ayna Bey (öl. 1362), Pir Hüseyin (öl. 1379), Mutahhareten Bey yönetimi ele aldı. Mutahhareten döneminde, Kadı Burhanettin Erzincan’a ve yöresine birkaç kez saldırı düzenledi. Bu saldırılar Akkoyunlu Hükümdarı Kutlu Bey’in yardımı ile atlatıldı.
Bu dönemde Erzincan üzerinde Akkoyunlular’ın etkisini görmekteyiz.
Erzincan Emiri Mutahhareten’in Timur’a bağlanması Osmanlı Padişahı Yıldırım Beyazıt’ı kızdırmıştı. Beyazıt da Erzincan’ı muhasara etti.(1401) Fakat çok geçmeden Ankara Savaşı patlak verince, yöre tekrar Timur’un eline geçti.(1402)
Yörede Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar Osmanlılar etkili olamadılar. 1419’da 1. Mehmet zamanında Karakoyunlu Beyi Kara Yusuf Erzincan’ı zapt etti Pir Ömer’i vali tayin etti.
1455’de de, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan Erzincan’ı aldı. Kaleyi yeniden onardı. Yöre Fatih ile Uzun Hasan arasında çıkan Otlukbeli savaşına kadar (11 Ağustos 1473) Akkoyunların elinden kaldı. Bu savaştan sonra Osmanlıların denetimine geçti.
1502 tarihinde Safevi tahtına gecen Şah İsmail Erzincan’ı karargah yapmıştı. Anadolu’yu eline geçirmek isteyen Safeviler’e Yavuz Sultan Selim 23
Ağustos 1514’te Çaldıran Savaşıyla dur deyince, Erzincan tekrar Osmanlılar’ın yönetimine geçti.
Kanuni Sultan Süleyman 1534’te Tebriz Seferi, 1540’da İran Seferi sırasında Erzincan’a uğramıştır.
Birinci dünya savaşından 11 Temmuz 1916 tarihinde Ruslar tarafından şehir işgal edilmiş, bunu fırsat bilen ayrılıkçı Ermeniler’de silahlı birlikler oluşturarak faaliyete geçmişlerdir. 18 Aralık 1917 de Sovyet hükümeti ile yapılan Erzincan Mütarekesi ile 11 Ocak 1918 de rus askerleri bölgeden çekilmiş ancak, ermeni çeteleribir çok kanlı olaya neden olmuştur. Kazım Kara Bekir komutasındaki askeri birlikler 13 Şubat 1918 de Erzincan’ı  ermeni silahlı güçlerinden kurtarmışlardır. Kurtuluş savaşında ve hareketli geçen Cumhuriyetin ilk yıllarında Erzincan halkı Büyük Atatürk’ün yanında olmuştur.
Kentin adının Eriza veya Aziriz kelimelerinden geldiği, ilk önce Erziricin daha sonrada bugün ifade edildiği şekilde Erzincan’a dönüştüğü rivayet edilmektedir.
1923 yılında kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin bir ili olan Erzincan, 1939’da şiddetli depreme maruz kalmış, şehir harabeye dönmüştür. Şehirde taş taş üstünde kalmamış, onbinlerce insan hayatını kaybetmiştir. Depremden sonra demiryolundan yukarı yeni bir şehir inşaatına başlanarak bugünkü Erzincan şehri meydana getirilmiştir.Kaynak: https://www.erzincan.gov.tr/tarihce